فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
648
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
برافراشت ، - الطَّيْر عَلَى الشَّيءِ : پرنده بال زد تا بر روى چيزى بنشيند . الغَيَاب - [ غيب ] : مص ، گور ؛ « غَيَابُ الشَّجَر » : ريشههاى درخت . الغِيَاب - [ غيب ] : مص ، غروب خورشيد . الغَيَّاب - [ غيب ] : آنكه بسيار غايب شود ؛ « غَيَّابُ الشَّجَرِ » : ريشههاى درخت . الغِيَاث - [ غوث ] : كمك و يا غذا دادن به بيچارگان و بينوايان . الغِيَار - [ غير ] : مص ؛ « قِطَعُ الغِيَار » : لوازم يدكى ماشين ( اتومبيل ) . الغَيَّان - [ غوي ] : گمراه و هوسران . الغَيَايَة - ج غَيَايَات [ غيي ] : آنچه كه بر انسان سايه افكند مانند ابر و يا گرد و خاك ، ته چاه ، نور خورشيد . غَيَّبَ - تَغْيِيباً [ غيب ] ه : او را دور كرد ، - ه الثَّرى : او را به خاك سپرد و دفن كرد . الغَيْب - [ غيب ] : مص ، - ج غِيابٌ و غُيُوبٌ : زمين هموار ، راز ، شك و ترديد ، آنچه كه ناپديد و از تو پنهان باشد ؛ « سمعتُ صوتاً مِنْ وَرَاءِ الغَيْب » : از جائى كه آن را نمىديدم صدائى شنيدم ؛ « غَيْباً » : چيزى را از بَر خواندن ؛ « عَلَّامُ الغُيُوب » : خداوند متعال . الغَيْبَة - [ غيب ] : مص ، زمين پست و گودال ، گور . الغِيبَة - [ غيب ] : سخن چينى ، مُرادف ( الاغْتِيَاب ) است . الغَيْبُوبَة - [ غيب ] : هنگام فرو رفتن خورشيد ( غروب ) ، بيهوشى . الغَيَّة - [ غوي ] : گمراهى . الغِيَّة - [ غوي ] : مترادف ( الغَيَّة ) است . الغَيْث - [ غيث ] مص ، - ج غُيُوث و اغْيَاث : باران ، ابر ، گياه و سبزه كه با باران آبيارى شود . غَيِدَ - - غَيَداً [ غيد ] الغلامُ : اندام كودك نرم شد ، گردن او خميده و كج شد . الغَيَدَ - [ غيد ] : مص ، نرمى و نازكى . الغَيْدَاء - [ غيد ] : مؤنّث ( الأَغْيَد ) است . الغَيْدَان - [ غيد ] ؛ « غَيْدانُ الشَّبابِ » : آغاز جوانى . غَيَّرَ - تَغْيِيراً [ غير ] الشيءَ : آن را به شكلى ديگر درآورد ، آن را دگرگون و با چيزى ديگر عوض كرد . الغَيْر - ج أَغْيار [ غير ] : ديگرى ، ديگران . غَيْرُ - به جز ، مگر ؛ « جاءَ القومُ غيرَ فلانٍ » : آن قوم به جز فلانى همه آمدند ، و گاهى به معناى الَّا مىآيد مانند ( لَيْسَ غَيرَ ) كه به معناى ( ليسَ الَّا ) است . ؛ « فَعَلَه غَيْرَ مَرَّةٍ » : آن كار را بيش از يك بار انجام داد و گاهى به معناى ( لا ) مىآيد مانند « فَمَنْ اضْطُرَّ غَيْرَ باغ وَلا عادٍ » : يعنى ( لا باغياً ) و به معناى ( دون ) نيز مىآيد مانند « مِنْ غيرِ عِلْم مِنه » : بدون اطلاع او ؛ « على غَيرِ مَعْرِفَته » : بدون شناخت او ؛ « غَيْرَ انَّ » و « الَّا انَّ » : كه هر دو عبارت به معناى ( ولى ) در فارسى مىباشد . الغِيَر - [ غير ] : « غِيرُ الدَّهرِ » : حوادث زمانه . الغَيْرَى - [ غير ] : مؤنّث ( الْغَيْران ) است . الغَيْرَان - ج غَيَارىَ و غُيَارَى [ غير ] : فا . مرد با غيرت نسبت به خانوادهء خود . الغَيْرَة - [ غير ] : رشك و غيرت مرد نسبت به همسر و يا همسر به شوهر . الغِيرَة - ج غِيَر [ غير ] : اسم است از ( غَارَ يغير ) : به معناى رشك ورزيدن ، كمك و يارى خواستن ، ديه و خونبها ، خواربار ، غذاى ذخيره شده . الغَيَّرْدِيا - ( ن ) : نام درختى است از رستهء مركبات كه داراى گلهاى پهن است و معمولا در باغچهها كِشت مىشود . الغَيْرِيَّة - [ غير ] : بر خلاف عينيه است و آن عبارت است از دو چيزى كه بر خلاف يكديگر باشند ، ايثار و دوستى بر خلاف خودپسندى . ( آلْتِرويسم ) . غَيَّضَ - تَغْيِيضاً [ غيض ] الماءَ أو الثمنَ : آب يا بها را كم كرد ، - دَمْعَه : اشك خود را پنهان كرد . الغَيْض - مص ، كم ؛ « هَذَا غَيضٌ مِنْ فَيْضٍ » : اين چيزى كم از بسيار است . الغَيْضَة - ج غِيَاض و أَغْيَاض و غَيْضَات [ غيض ] : يك بار كم شدن ، بيشه ، اسم مره از ( غَاضَ ) است . غَيَّظَ - تَغْيِيظاً [ غيظ ] ه : او را خشمناك كرد . الغَيْظ - مص ، خشم يا سختترين گونهء آن ، آغاز خشم گرفتن . الغَيْل - [ غيل ] : مص ، - ج أَغَيال : آب روان بر روى زمين ، هر دره اى كه در آن چشمههاى آب روان باشد ، آنچه كه از نزديك ديده مىشود در حالى كه دور است ، شيرى كه زن باردار به كودك دهد ، نوجوان فربه و درشت اندام . الغِيل - ج أَغْيَال و غُيُول [ غيل ] : بيشه ، درختان بسيار انبوه ، جايگاه شير ، هر دره اى كه در آن آب باشد . الغَيْلَة - [ غيل ] : مؤنّث ( الغَيْل ) است : به معناى دختر فَربه و درشت اندام . الغِيلَة - [ غول ] : اسم است از ( الاغتيال ) : كسى را با فريب و نيرنگ كشتن . الغِيلَة - [ غيل ] : شير دادن زن به هنگام آبستنى ، فريب دادن و ناگهان كشتن ؛ « قَتَلَه غِيلَةً » : او را فريب داد و به جائى بُرد و كُشت . الغَيْلَم - [ غلم ] : جاى بيرون آمدن آب از چاهها ، - ( ح ) : قورباغه ، - ( ح ) : لاكپشت نر ؛ ( مَا فِى الدَّارِ غَيْلَمٌ ) : در خانه كسى نيست . غِيمَ - [ غيم ] البعيرُ : شتر تشنه و گرما زده شد . غَيَّمَ - تَغْيِيماً [ غيم ] تِ السماءُ : آسمان ابرى شد . الغَيْم - [ غيم ] : مص ، ابر ، ج غُيُوم : تشنگى ، گونه اى بيمارى در شتران كه انگيزه آن تشنگى مىشود . الغَيْمَى - [ غيم ] : مؤنّث ( الغَيْمان ) است . الغَيْمان - [ غيم ] من الجِمال : شترانى كه تشنه و گرما زده مىشوند . الغَيْمَة - [ غيم ] : يك قطعه ابر . الغَيْنَاء - [ غين ] : مؤنّث ( الأَغْيَن ) است . الغَيْنَة - [ غين ] : درختان بِهَم پيچيده و